મહેસૂલ વિભાગની GR બુક: જમીન સંબંધિત નિયમો સમજવા માટે ઉપયોગી શરૂઆત
જમીનનું કોઈ કામ હાથમાં આવે ત્યારે ઘણીવાર પહેલો પ્રશ્ન થાય છે, “આ બાબતનો નિયમ ક્યાંથી મળશે?” ઇન્ટરનેટ પર શોધીએ તો ઘણા દસ્તાવેજો મળે, પરંતુ આપણા કામનો સંદર્ભ કયો છે તે સમજવામાં સમય જાય. ખાસ કરીને સરકારી ભાષા અને જૂના ઠરાવોના ક્રમાંકો જોઈને સામાન્ય વાચકને મુશ્કેલી પડે એ સ્વાભાવિક છે.
આવી સ્થિતિમાં વિષય પ્રમાણે ગોઠવેલો પુસ્તકો અને પ્રકાશનોનો સંગ્રહ મદદરૂપ બને છે. Gujnursingadmin.inના “Revenue Department G.R.Book” પેજ પર મહેસૂલ વિભાગનાં વિવિધ પ્રકાશનો અને પુસ્તકોની ડાઉનલોડ લિંક્સ આપવામાં આવી છે. જરૂરી પુસ્તકનું શીર્ષક શોધવા માટે સર્ચની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.
અહીં બિનખેતી પરવાનગી, સરકારી જમીનની ફાળવણી, ગામતળ વધારવા, નવી શરતની જમીનનું પ્રીમિયમ, સરકારી જમીન પરનાં દબાણ અને ગણોતધારા જેવા વિષયોના પ્રકાશનો જોવા મળે છે. ઉપરાંત જમીન સંપાદન, હક્કપત્રક, સિટી સર્વે, સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને મહેસૂલી બાકી લેણાંની વસૂલાત સંબંધિત પુસ્તકો પણ સમાવાયેલાં છે. જુદા જુદા સમયગાળાના ઠરાવો, જાહેરનામાઓ અને પરિપત્રોના સંકલિત સંગ્રહો પણ અહીં ઉપલબ્ધ છે.
હવે તમને થાય કે આટલાં બધાં પુસ્તકોમાંથી શરૂઆત ક્યાંથી કરવી? તેનો સરળ રસ્તો છે—પહેલાં તમારો પ્રશ્ન સ્પષ્ટ કરો. “મારે જમીન વિશે જાણવું છે” એવો વ્યાપક વિચાર રાખવાને બદલે તમે ચોક્કસ શું સમજવા માંગો છો તે એક વાક્યમાં લખો. પછી તેને મળતું પુસ્તક પસંદ કરો.
પુસ્તક ડાઉનલોડ કર્યા પછી સીધાં બધાં પાનાં વાંચવા બેસવાની જરૂર નથી. પહેલાં તેની અનુક્રમણિકા જુઓ. તેમાં તમારા પ્રશ્નને મળતું પ્રકરણ શોધો અને ત્યાંથી વાંચવાનું શરૂ કરો. PDFમાં લખાણ શોધી શકાય તેમ હોય તો સંબંધિત શબ્દથી શોધ કરો. સ્કેન કરેલી PDFમાં શબ્દ શોધવાની સુવિધા કામ ન કરે તો અનુક્રમણિકા અને પાનાંના ક્રમની મદદ લો.
વાંચતી વખતે એક નાની નોંધ બનાવશો તો ઘણો લાભ થશે. તેમાં દસ્તાવેજનું નામ, તારીખ, ક્રમાંક અને તમારા કામને લગતો મુદ્દો લખો. કોઈ શબ્દ કે શરત સમજાતી ન હોય તો તેને પણ નોંધો. પછી કચેરીમાં પૂછપરછ કરતી વખતે માત્ર “મારું કામ કેવી રીતે થશે?” એમ પૂછવાને બદલે ચોક્કસ મુદ્દા પર સ્પષ્ટતા મેળવી શકશો.
અહીં એક જરૂરી સાવચેતી છે. સંકલિત પુસ્તકમાં મળેલો દસ્તાવેજ તે વિષયનો સંદર્ભ આપે છે; આજની લાગુ સ્થિતિ જાણવા ત્યારબાદના સુધારા અને સૂચનાઓ પણ તપાસવા પડે. પુસ્તકનો સમયગાળો અને દસ્તાવેજની તારીખ ધ્યાનથી જુઓ. તમારા પ્રકરણમાં કયો નિયમ લાગુ પડે છે તે અંગે સંબંધિત કચેરી પાસેથી ખાતરી મેળવો.
ધારો કે તમે કોઈ ઉપયોગી પાનું શોધી લીધું. તેની માત્ર તસવીર સાચવવાને બદલે આખી PDF પણ રાખો. પાછળથી પહેલાંનાં કે પછીનાં પાનાં વાંચવાની જરૂર પડી શકે છે. ફાઇલને ઓળખી શકાય એવું નામ આપો, જેથી ફરી શોધવામાં મુશ્કેલી ન પડે.
કચેરીમાં મહેસૂલી કામગીરી કરતા કર્મચારીઓ માટે પણ આવો સંગ્રહ ઉપયોગી બની શકે છે. વારંવાર જરૂરી પડતા સંદર્ભોની પોતાની વિષયવાર યાદી બનાવો અને નવા સુધારા મળે ત્યારે તેમાં ઉમેરો. આ રીતે તૈયાર કરેલી નોંધ રોજિંદા કામમાં સમય બચાવવામાં મદદ કરશે.
આ પુસ્તકો વાંચવાની શરૂઆતમાં ભાષા થોડી અઘરી લાગી શકે. એક સમયે એક જ મુદ્દો લો, અજાણ્યા શબ્દોનો અર્થ પૂછો અને સંબંધિત દસ્તાવેજો સાથે વાંચો. ધીમે ધીમે તમને પોતાનો પ્રશ્ન સમજાવવામાં અને યોગ્ય માહિતી શોધવામાં વધુ સરળતા અનુભવાશે.
મહેસૂલ વિભાગ — પ્રકાશનો અને પુસ્તકો 
| Details / વિષય | Download |
|---|---|
| સરકારી કોતરની જમીન તથા ગૌચરની જમીનની ફાળવણી બાબત Linked with: Land Grants | ↓ Download |
| બિન ખેતી પરવાનગી આપવા બાબત. Linked with: Non-Agricultural Permission | ↓ Download |
| ગામતળ વધારવા બાબત | ↓ Download |
| નવી શરતની જમીન અંગે બિનખેતી પ્રિમીયમ નક્કી કરવા બાબત Linked with: Conversion of Land Tenure | ↓ Download |
| સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ચવ, રાવળા વગેરે હક્કેથી ધારણ કરાતી જમીનોની બાબત | ↓ Download |
| સરકારી જમીન ઉપરના દબાણ બાબત | ↓ Download |
| ગણોત ધારાને લગતી બાબત. Linked with: Agriculture Land Ceiling / Tenancy | ↓ Download |
| જમીન સંપાદન કરવા અંગે | ↓ Download |
| હક્કપત્રક/નોંધોને અદ્યતન રાખવા બાબત. Linked with: Record Of Right | ↓ Download |
| સીટી સર્વે / સેટલમેન્ટ લાગુ પાડવા બાબત Linked with: City Survey | ↓ Download |
| જમીન મહેસૂલ કાયદાની કલમ-૩૭(૨) હેઠળની કાર્યવાહી બાબત | ↓ Download |
| જમીન મહેસૂલ કાયદાની કલમ-૭૩એ, ૭૩-એએ હેઠળના નિયંત્રણો અંગે | ↓ Download |
| ખેતીની જમીનના ટુકડા પડતા અટકાવવા તથા તેનું એકત્રીકરણ કરવા બાબત | ↓ Download |
| સ્ટેમ્પ ડ્યુટી બાબત | ↓ Download |
| જમીન મહેસૂલના બાકી રહેતા લ્હેણાની વસુલાત બાબત | ↓ Download |
| સરકારી પડતર જમીન ખેતીના હેતુ માટે આપવા બાબત Linked with: Land Grants | ↓ Download |
| સરકારી પડતર જમીન બિનખેતીના હેતુ માટે આપવા બાબત ભાગ-૧ | ↓ Download |
| સરકારી પડતર જમીન બિનખેતીના હેતુ માટે આપવા બાબત ભાગ-૨ | ↓ Download |
| ગુજરાત ખેતી જમીન ટોચ મર્યાદા ધારો-૧૯૬૦ બાબત Linked with: Agriculture Land Ceiling / Tenancy | ↓ Download |
| ૨૦૦૮ પછી એપ્રિલ-૨૦૧૨ સુધીમાં નવા બહાર પાડેલ સંકલિત પરિપત્રો-ઠરાવો-જાહેરનામાઓ - ભાગ-૧ | ↓ Download |
| ૨૦૦૮ પછી એપ્રિલ-૨૦૧૨ સુધીમાં નવા બહાર પાડેલ સંકલિત પરિપત્રો-ઠરાવો-જાહેરનામાઓ - ભાગ-૨ | ↓ Download |
| ૨૦૦૮ પછી એપ્રિલ-૨૦૧૨ સુધીમાં નવા બહાર પાડેલ સંકલિત પરિપત્રો-ઠરાવો-જાહેરનામાઓ - ભાગ-૩ | ↓ Download |
| ૨૦૦૮ પછી એપ્રિલ-૨૦૧૨ સુધીમાં નવા બહાર પાડેલ સંકલિત પરિપત્રો-ઠરાવો-જાહેરનામાઓ - ભાગ-૪ | ↓ Download |
| મહેસુલ વિભાગ દ્વારા મે ૨૦૧૨ થી મે ૨૦૧૬ સુધી નવા બહાર પાડેલ ઠરાવ, જાહેરનામાઓ, પરિપત્રો | ↓ Download |
| મહેસુલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧-૦૬-૨૦૧૬ થી તા.૦૧-૦૧-૨૦૧૮ સુધી નવા બહાર પાડેલ ઠરાવ, જાહેરનામાઓ, પરિપત્રો | ↓ Download |
| મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧-૦૧-૨૦૧૮ થી તા.૩૧-૧૨-૨૦૧૮ સુધીના સમયગાળા દરમિયાન નવા પ્રસિધ્ધ કરેલ ઠરાવ-જાહેરનામા-પરિપત્રો | ↓ Download |
| મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧.૦૧.૨૦૧૯ થી તા.૩૧.૧૨.૨૦૧૯ સુધીના સમયગાળા દરમિયાન નવા પ્રસિધ્ધ કરેલ ઠરાવ,જાહેરનામા તથા પરિપત્રો | ↓ Download |
| મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧-૦૧-૨૦૨૦ થી તા.૩૧-૧૨-૨૦૨૦ સુધીના સમયગાળા દરમિયાન નવા પ્રસિધ્ધ કરેલ ઠરાવ, જાહેરનામા તથા પરિપત્રો | ↓ Download |
| મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧.૦૧.૨૦૨૧ થી તા.૩૧.૧૨.૨૦૨૧ સુધીના સમયગાળા દરમિયાન નવા પ્રસિધ્ધ કરેલ ઠરાવ,જાહેરનામા તથા પરિપત્રો. | ↓ Download |
| મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧.૦૧.૨૦૨૨ થી તા.૩૧.૧૨.૨૦૨૨ સુધી દરમિયાન નવા પ્રસિધ્ધ કરેલ ઠરાવ,જાહેરનામા-પરિપત્રો. | ↓ Download |
| સને ૧૯૯૨ થી સને ૨૦૨૩ સુધીના૩૧ વર્ષ ના સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને રજીસ્ટ્રેશનને લગતા સરકારી ઠરાવો,જાહેરનામાં અને પરિપત્રોને સંકલિત કરી ઈ- પરિપત્ર સંગ્રહ ભાગ- ૧ પ્રસિદ્ધ કરવા બાબત. | ↓ Download |
| મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧.૦૧.૨૦૨૩ થી તા.૩૧.૧૨.૨૦૨૩ સુધી દરમિયાન નવા પ્રસિધ્ધ કરેલ ઠરાવ,જાહેરનામા-પરિપત્રો. | ↓ Download |
| મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તા.૦૧.૦૧.૨૦૨૪ થી તા.૩૧.૧૨.૨૦૨૪ સુધી દરમિયાન નવા પ્રસિધ્ધ કરેલ ઠરાવ,જાહેરનામા-પરિપત્રો. | ↓ Download |
| સામાજિક અસર સમીક્ષા અભ્યાસ - હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલીયમ કોર્પોરેશન લીમીટેડના દ્વારા પાલનપુર-વડોદરા પાઈપલાઈન માટે માર્કેટિંગ ટર્મિનલ | ↓ Download |
| સામાજિક અસર સમીક્ષા અભ્યાસ - જમીન સંપાદન સંસ્થા ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ઓ.એન.જી.સી.), ગાંધીનગર સારકામ સાઈટ એલ.એમ.એચ.એલ.(એલ.એમ. - ૧૭૦) | ↓ Download |
| સામાજિક અસર સમીક્ષા અભ્યાસ - જમીન સંપાદન સંસ્થા ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ઓ.એન.જી.સી.), ગાંધીનગર સારકામ સાઈટ એલ.એમ.એચ.એલ.(એલ.એમ. - ૧૮૪) | ↓ Download |
| સામાજિક અસર સમીક્ષા અભ્યાસ - જમીન સંપાદન સંસ્થા ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ઓ.એન.જી.સી.), મહેસાણા સારકામ સાઈટ એસ.બી.એચ.એચ. | ↓ Download |
| સામાજિક અસર સમીક્ષા અભ્યાસ - ડ્રીલીંગ સાઈટ ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ઓ.એન.જી.સી) પ્રસ્તુત સાઈટ : કે.એલ.કે.એન. (કે.એલ. - ૪૮૯) | ↓ Download |
| Government Gazette dtd. 6th March, 1997 Amendment in the Bombay Land Revenue Code-1879 6th March, 1997 Gujarat Act No. 6 of 1997 | ↓ Download |
| Government Gazette dtd. 6th March, 1997 Amendment in the Bombay Land Revenue Code-1879 (Gujarati Translation) 6th March, 1997 Gujarat Act No. 6 of 1997 (Gujarati Translation) | ↓ Download |
| Government Gazette dtd. 6th March, 1997 Amendment in the Bombay Tenancy And Agricultural Lands Act-1948 6th March, 1997 Gujarat Act No. 7 of 1997 | ↓ Download |
| Government Gazette dtd. 6th March, 1997 Amendment in the Bombay Tenancy And Agricultural Lands Act-1948 (Gujarati Translation) 6th March, 1997 Gujarat Act No. 7 of 1997 (Gujarati Translation) | ↓ Download |
| Modification in the Tenancy Laws for purchase of land for industrial purpose No. GNT-1094-3682-Z Dtd. 20.7.96 | ↓ Download |
| Giving Certificate for industrial purpose under various Acts No. GNT-1094-3682-Z Dtd. 11.9.97 | ↓ Download |
| Modification in the Tenancy Laws for purchase of land for industrial purpose No. GNT-1094-3682-Z Dtd. 16.1.1997 | ↓ Download |
| Inclusion of Petrol / Diesel Pump and retail outlet in the industrial purpose No. BKHP-102001-2154-K Dtd. 10.2.2003 | ↓ Download |
| Permission for purchase of land for wind energy project No. GNT-102006-4249-Z Dtd. 7.3.2007 | ↓ Download |
| Adopting procedure for issuance industrial certificate to industrial houses under Vibrant Gujarat No. GNT-1007-1613-Z Dtd. 2.7.2007 | ↓ Download |
.jpeg)
0 Comments